Giáo xứ bích trì

Hàng năm, theo truyền thống, Đức Thánh Cha cử hành lễ Tro vào chiều thứ Tư lễ Tro tại vương cung thánh đường thánh Sabina của dòng Đaminh, trên đồi Avventino ở Roma. Trước Thánh lễ, Đức Thánh Cha thực hiện cuộc hành hương thống hối, đi bộ từ vương cung thánh đường thánh Anselmo của dòng Biển Đức đến vương cung thánh đường thánh Sabina. Năm nay do đại dịch, Đức Thánh Cha không thực hiện nghi thức truyền thống này; trái lại, ngài cử hành Thánh lễ tại đền thờ thánh Phê-rô với sự tham dự giới hạn của khoảng hơn 100 tín hữu, như trong các Thánh lễ trong thời gian đại dịch.

Cùng đồng tế với Đức Thánh Cha có các Hồng y thuộc giáo triều Roma. Trong nghi thức xức tro, sau khi Đức Thánh Cha làm phép tro, Đức Hồng y Angelo Comastri, giám quản đền thờ thánh Phê-rô, đã bỏ tro cho Đức Thánh Cha, và sau đó Đức Thánh Cha đã bỏ tro cho các Hồng y.

Trong bài giảng, Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu sống Mùa Chay như một cuộc hành trình trở về với Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, và cũng là cơ hội đào sâu tình yêu thương của chúng ta đối với các anh chị em. Đức Thánh Cha bắt đầu bài giảng như sau:

Mùa Chay là hành trình trở về với Chúa

Chúng ta bắt đầu hành trình Mùa Chay. Mùa Chay được bắt đầu với lời của ngôn sứ Giô-en. Những lời này chỉ ra con đường chúng ta sẽ đi. Chúng ta nghe một lời mời gọi vang lên từ trái tim của Thiên Chúa; với vòng tay mở rộng và đôi mắt chờ mong Người tha thiết mời gọi chúng ta: “Các ngươi hãy hết lòng trở về với Ta” (Ge 2,12). Trở về với Ta. Mùa Chay là một hành trình trở về với Thiên Chúa. Đã bao nhiêu lần khi bận bịu việc này việc kia hay dửng dưng, chúng ta đã nói với Chúa: “Lạy Chúa, con sẽ đến với Chúa sau… Con không thể đến hôm nay, nhưng ngày mai con sẽ bắt đầu cầu nguyện và làm điều gì đó cho tha nhân.” Và cứ thế ngày này qua ngày khác. Giờ đây Chúa đưa ra lời kêu gọi trái tim chúng ta. Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn luôn có những điều để làm và lý do để từ chối, nhưng bây giờ là thời gian trở về với Chúa.

Mùa Chay: thời gian phân định xem tâm hồn chúng ta đang hướng về đâu

Chúa nói: Hãy hết lòng trở về với Ta. Mùa Chay là hành trình bao gồm toàn bộ cuộc sống của chúng ta, toàn bộ con người chúng ta. Nó là thời gian để xem xét lại con đường chúng ta đang đi, để tìm con đường đưa chúng ta trở về nhà và tái khám phá tương quan sâu sắc của chúng ta với Thiên Chúa, Đấng mà mọi thứ phụ thuộc vào. Mùa Chay không chỉ là những hy sinh nhỏ bé mà chúng ta thực hiện, nhưng là phân định xem tâm hồn chúng ta đang hướng về đâu. Đây là trọng tâm của Mùa Chay. Chúng ta hãy tự hỏi: Hệ thống định vị của cuộc đời tôi đang đưa tôi đến đâu – về phía Chúa hay về phía chính tôi? Tôi có sống để làm đẹp lòng Chúa hay để được chú ý, khen ngợi và tìm kiếm địa vị? Có phải tôi đang có một trái tim “dao động”, tiến một bước rồi lùi lại một bước? Có phải tôi yêu Chúa một chút và thế gian một chút, hay lòng tôi vững vàng nơi Chúa? Có phải tôi bằng lòng với thói đạo đức giả của mình hay tôi đang cố gắng giải thoát trái tim mình khỏi sự giả hình và giả dối đang trói buộc nó?

Cuộc xuất hành từ tình trạng nô lệ đến tự do

Hành trình Mùa Chay là một cuộc xuất hành từ tình trạng nô lệ đến tự do. 40 ngày này tương ứng với 40 năm dân Chúa rong ruổi qua hoang địa để trở về quê hương xứ sở. Thật là khó biết bao để rời bỏ Ai Cập! Trong cuộc hành trình đó, luôn có một cám dỗ ao ước nuối tiếc những củ hành củ tỏi, quay lại đàng sau, bám víu lấy ký niệm của quá khứ hay thần tượng này ngẫu tượng kia. Điều này cũng xảy ra với chúng ta: hành trình trở về với Chúa của chúng ta cũng bị ngăn chặn bởi những bám víu không tốt, bị níu kéo lại bởi những cạm bẫy cám dỗ của tội lỗi, bởi sự an giả tạo của tiền bạc và sự hào nhoáng, bởi những than thở bất hành làm chúng ta tê liệt. Để bắt đầu hành trình này, chúng ta phải lột bỏ những ảo ảnh này.

Làm thế nào để chúng ta tiến bước trên hành trình trở về với Chúa? Những hành trình trở về được Lời Chúa thuật lại giúp cho chúng ta trong hành trình này.

Trở về với Chúa Cha

Chúng ta có thể nghĩ về đứa con hoang đàng và nhận ra rằng nó cũng là thời gian để chúng ta trở về với Chúa Cha. Giống như người con đó, chúng ta cũng đã quên đi mùi hương quen thuộc của ngôi nhà của mình, chúng ta đã lãng phí một gia sản quý giá vào những thứ tầm thường và cuối cùng chúng ta chỉ còn lại đôi bàn tay trắng và một trái tim bất hạnh. Chúng ta đã ngã xuống, giống như những đứa trẻ liên tục bị ngã; chúng ta giống những đứa bé đang cố gắng bước đi nhưng vẫn tiếp tục ngã và mỗi lần đều cần được người cha nâng dậy. Chính sự tha thứ của Chúa Cha luôn khiến chúng ta đứng dậy trên đôi chân của mình. Sự tha thứ của Thiên Chúa – bí tích Giải tội –  là bước đầu tiên trên hành trình trở về của chúng ta.

Trở về với Chúa Giêsu

Tiếp đến, chúng ta cần trở về với Chúa Giêsu, giống như người phong cùi, khi đã được chữa lành, đã trở lại để tạ ơn Người. Dù mười người đã được chữa lành, nhưng anh là người duy nhất được cứu, vì anh đã trở về với Chúa Giêsu (x. Lc 17, 12-19). Tất cả chúng ta đều có những bệnh tật về tâm linh mà chúng ta không thể tự chữa lành được. Tất cả chúng ta đều có những tội lỗi đâm rễ sâu mà chúng ta không thể tự nhổ bỏ chúng. Tất cả chúng ta đều có những nỗi sợ hãi khiến chúng ta tê liệt mà chúng ta không thể tự mình vượt qua. Chúng ta cần noi gương người phong cùi đó, người đã trở lại với Chúa Giê-su và quỳ xuống dưới chân Người. Chúng ta cần sự chữa lành của Chúa Giê-su, chúng ta cần bày tỏ với Người những vết thương của mình và nói: “Lạy Chúa Giê-su, con đang ở trước mặt Chúa, với tội lỗi của con, với sự đau buồn của con. Chúa là thầy thuốc. Chúa có thể giải thoát con. Xin chữa lành trái tim con.”

Trở lại với Chúa Thánh Thần

Lời Chúa mời gọi chúng ta trở lại với Chúa Thánh Thần. Tro trên đầu nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta là cát bụi và chúng ta sẽ trở về với cát bụi. Tuy nhiên, trên hạt bụi chính chúng ta, Thiên Chúa đã thổi Thần khí sự sống của Người. Vì vậy chúng ta sẽ không còn sống cuộc sống chạy theo cát bụi, theo đuổi những thứ nay còn mai mất. Chúng ta hãy trở về với Chúa Thánh Thần, Đấng ban Sự Sống, trở về với Lửa thổi bùng tro tàn của chúng ta. Chúng ta hãy cầu nguyện một lần nữa với Chúa Thánh Thần và khám phá lại ngọn lửa ca ngợi, ngọn lửa thiêu rụi tro tàn của sự than thở và cam chịu.

Thiên Chúa đến trước với chúng ta

Tiếp tục bài giảng, Đức Thánh Cha nói: Anh chị em thân mến, hành trình trở về với Thiên Chúa của chúng ta chỉ có thể thực hiện được bởi vì Người đã đến với chúng ta trước. Trước khi chúng ta đến với Chúa, Người đã đến với chúng ta. Người đi trước chúng ta; Người xuống trần gian để gặp chúng ta. Vì chúng ta, Người đã hạ mình xuống thấp hơn những gì chúng ta có thể tưởng tượng: Người trở nên tội nhân, chịu chết. Vì vậy thánh Phao-lô nói với chúng ta, “Thiên Chúa đã biến Người thành hiện thân của tội lỗi vì chúng ta” (2 Cr 5,21). Để không bỏ rơi chúng ta nhưng để đồng hành cùng chúng ta trong cuộc hành trình, Người đã bước vào tội lỗi và sự chết của chúng ta. Do đó cuộc hành trình của chúng ta là để Người nắm lấy tay chúng ta. Chúa Cha, Đấng mời gọi chúng ta trở về nhà, chính là Đấng đã rời bỏ nhà đi tìm chúng ta; Chúa Giê-su, Đấng chữa lành chúng ta, chính là Đấng chịu thương tích trên thập giá; Chúa Thánh Thần, Đấng giúp chúng ta thay đổi cuộc đời, cũng chính là Đấng thổi hơi nhẹ nhàng nhưng đầy quyền năng trên thân xác bụi đất của chúng ta.

Làm hòa với Thiên Chúa

Do đó, thánh tông đồ kêu gọi: “Hãy làm hòa với Thiên Chúa” (c. 20). Hãy làm hòa: cuộc hành trình này không dựa vào sức lực của chính chúng ta; không ai có thể tự làm hòa với Chúa nhờ sức riêng mình. Sự hoán cải chân thành, với những hành động và thực hành thể hiện điều đó, chỉ có thể thực hiện được nếu nó bắt đầu từ sự ưu việt của hành động của Thiên Chúa. Điều khiến chúng ta trở lại với Chúa không phải là khả năng hay công trạng của chính chúng ta, mà là quà tặng ân sủng. Chúa Giê-su nói rõ điều này trong Tin Mừng: điều khiến chúng ta công chính không phải là sự công bình mà chúng ta thể hiện trước mặt người khác, mà là mối quan hệ chân thành của chúng ta với Chúa Cha. Khởi đầu của việc trở lại với Thiên Chúa là việc chúng ta nhận ra chúng ta cần Người và lòng thương xót của Người. Đây là con đường đúng đắn, con đường của sự khiêm tốn.

Mùa Chay: hạ mình trong nội tâm và hướng đến người khác

Hôm nay chúng ta cúi đầu xức tro. Vào cuối Mùa Chay, chúng ta sẽ cúi thấp hơn nữa để rửa chân cho anh chị em mình. Mùa Chay là một sự hạ mình khiêm tốn cả trong nội tâm và đối với người khác. Đó là nhận ra rằng ơn cứu độ không phải là bước lên đỉnh vinh quang, nhưng là hạ mình xuống vì tình yêu. Đó là trở nên bé nhỏ. Nếu chúng ta lạc lối trên hành trình của mình, hãy đứng trước thánh giá của Chúa Giê-su: ngai vàng thinh lặng của Thiên Chúa. Chúng ta hãy hàng ngày chiêm niệm những vết thương của Người. Trong những vết thương đó, chúng ta nhận ra sự trống trải, những thiếu sót của mình, những vết thương của tội lỗi của chúng ta và tất cả những tổn thương mà chúng ta đã trải qua. Tuy nhiên, ở đó, chúng ta thấy rõ rằng Thiên Chúa không chỉ ngón tay vào bất cứ ai, mà là mở rộng vòng tay để ôm chúng ta. Những vết thương Người chịu vì chúng ta, và nhờ những vết thương đó mà chúng ta đã được chữa lành (x. 1 Plm 2,25; Is 53,5). Khi  hôn lên những vết thương đó, chúng ta sẽ nhận ra rằng ở đó, trong những vết thương đau đớn nhất của cuộc đời, Thiên Chúa đang chờ đợi chúng ta với lòng thương xót vô hạn của Người. Bởi vì ở đó, nơi chúng ta dễ bị tổn thương nhất, nơi chúng ta cảm thấy xấu hổ nhất, Người đã đến gặp chúng ta. Và bây giờ Người mời chúng ta trở về với Người để khám phá lại niềm vui được yêu thương.

Hồng Thủy – Vatican News

Vào lúc 10 giờ sáng ngày đầu năm dương lịch 2021, Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, đã cử hành Thánh lễ trọng thể kính Đức Maria Mẹ Thiên Chúa, thay thế cho Đức Thánh Cha Phanxicô đang bị đau thần kinh tọa.

Trong bài giảng được Đức Hồng y Parolin đọc, Đức Thánh Cha tập trung vào ba từ nổi bật trong các bài đọc Thánh lễ: chúc lành, sinh ra và tìm thấy, những động từ mà theo Đức Thánh Cha, được thực hiện trọn vẹn nơi Mẹ của Thiên Chúa.

Chúc lành

Động từ thứ nhất: Chúc lành. Bắt đầu với bài đọc thứ nhất trích từ sách Dân số, trong đó Thiên Chúa ra lệnh cho ông Mô-sê chúc lành cho dân Người, Đức Thánh Cha nói: “Đây không phải là lời kêu gọi đạo đức; nó là một yêu cầu cụ thể.” Và ngài lưu ý: “Ngày nay, cả các linh mục không ngừng chúc lành cho Dân Chúa và chính các tín hữu là những người mang lời chúc lành; họ chúc phúc.”

Chúa Giê-su là chính phúc lành của Chúa Cha ban cho chúng ta

Đức Thánh Cha giải thích: “Chúa biết chúng ta cần được chúc lành biết bao. Điều đầu tiên Thiên Chúa làm sau khi tạo thành thế giới đó là nói rằng mọi sự đều tốt (nói điều tốt) và nói về chúng ta rằng chúng ta rất tốt. Tuy nhiên, giờ đây, với Con Thiên Chúa, chúng ta không chỉ nhận được những lời chúc phúc, mà còn nhận được chính phúc lành: chính Chúa Giê-su là phúc lành của Chúa Cha. Thánh Phaolô nói với chúng ta, trong Chúa Giê-su, Chúa Cha cho chúng ta được hưởng ‘muôn vàn phúc lành’ (Ep 1,3). Mỗi khi chúng ta mở lòng đón nhận Chúa Giê-su, thì phúc lành của Thiên Chúa sẽ đi vào cuộc sống của chúng ta.”

Nơi nào có Mẹ Maria, có Chúa Giê-su, có phúc lành

Trong khi Chúa Giê-su, bởi bản tính Thiên Chúa, là phúc lành, thì Mẹ Maria là đấng được “chúc lành” bởi ân sủng. Đức Thánh Cha nói: “Bằng cách này, Mẹ Maria mang đến cho chúng ta phúc lành của Thiên Chúa. Bất cứ nơi nào có Mẹ, có Chúa Giêsu. Vì vậy, chúng ta cần chào đón Mẹ như thánh Elizabeth, người đã ngay lập tức nhận ra phúc lành và đã kêu lên: “Em được chúc phúc hơn mọi người phụ nữ, và người con em đang cưu mang cũng được chúc phúc!” (Lc 1, 42).

Chúng ta được kêu gọi chúc lành

Chúng ta lặp lại những lời đó mỗi khi đọc kinh Kính Mừng. Đức Thánh Cha nhận xét: “Khi chào đón Mẹ Maria, chúng ta nhận được phúc lành, nhưng chúng ta cũng học cách chúc lành. Đức Mẹ dạy chúng ta rằng các phúc lành được nhận để được trao tặng. Mẹ, người đã được chúc phúc, đã trở thành một phúc lành cho tất cả những người Mẹ gặp gỡ: cho bà Elizabeth, cho cặp vợ chồng mới cưới ở Cana, cho các Tông đồ trong Phòng Tiệc Ly… Chúng ta cũng được kêu gọi để chúc lành, ‘nói tốt’ nhân danh Chúa.

Trở thành người mang ơn lành của Chúa

Và Đức Thánh Cha nhận định: “Thế giới của chúng ta đang bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi cách chúng ta “nói” và nghĩ “xấu” về người khác, về xã hội, về chính chúng ta. Nói xấu hủy hoại và làm suy thoái, trong khi chúc lành phục hồi cuộc sống và mang lại sức mạnh cần thiết để bắt đầu lại.” Ngài mời gọi cầu xin Mẹ Thiên Chúa ban ơn để chúng ta là những người vui vẻ mang ơn lành của Thiên Chúa cho người khác, như Mẹ làm đối với chúng ta.

Sinh ra

Động từ thứ hai là sinh ra. Trong bài đọc thứ hai thánh Phao-lô nói với chúng ta rằng Con Thiên Chúa được “sinh ra bởi một người nữ” (Gl 4, 4). Đức Thánh Cha nói: “Chỉ trong vài lời này, thánh nhân nói với chúng ta một điều kỳ diệu: Chúa đã sinh ra giống như chúng ta”. Người không tự đến thế giới này nhưng từ một người phụ nữ, sau chín tháng trong lòng Mẹ của Người. “Trái tim của Chúa bắt đầu đập trong lòng Mẹ Maria; Thiên Chúa của sự sống đã hít lấy oxy từ Mẹ. Kể từ đó, Mẹ Maria đã kết hợp chúng ta với Thiên Chúa vì trong Mẹ, Thiên Chúa đã ràng buộc mình vào xác thịt của chúng ta, và Người không bao giờ rời bỏ nó.”

Mẹ Maria – con đường đến với Chúa

Vì thế, theo Đức Thánh Cha, “Mẹ Maria không chỉ là nhịp cầu nối chúng ta với Chúa; còn hơn thế. Mẹ là con đường mà Chúa đã đi qua để đến với chúng ta, và là con đường mà chúng ta phải đi để đến được với Chúa. Qua Mẹ Maria, chúng ta gặp gỡ Thiên Chúa theo cách Người muốn chúng ta thực hiện: trong tình yêu dịu dàng, trong tình thân mật, trong thân xác.”

Chăm sóc: vắc xin cho trái tim

Đức Thánh Cha nói tiếp: “Chúng ta ở trên thế giới này không phải để chết, nhưng để mang lại sự sống. Mẹ rất thánh của Thiên Chúa dạy chúng ta rằng bước đầu tiên trong việc trao tặng sự sống cho những người xung quanh là trân trọng nó trong chính bản thân mình. Tin Mừng hôm nay cho chúng ta biết rằng Đức Maria ‘ghi nhớ tất cả những điều này trong lòng’ (x. Lc 2,19).” Đức Thánh Cha giải thích: “ Lòng tốt đến từ trái tim. Giữ cho tâm hồn mình trong sạch, trau dồi đời sống nội tâm và lời cầu nguyện của chúng ta thì quan trọng biết bao! Giáo dục trái tim của chúng ta biết quan tâm, trân trọng những người và mọi vật xung quanh chúng ta thì quan trọng biết bao. Mọi thứ bắt đầu từ điều này: từ việc trân trọng tha nhân, thế giới và thụ tạo. Biết nhiều người và nhiều thứ thì có ích gì nếu chúng ta không trân trọng họ?”

Năm nay, Đức Thánh Cha nói, “trong khi chúng ta hy vọng vào những khởi đầu mới và cách chữa trị mới, chúng ta đừng lơ là việc chăm sóc. Cùng với vắc xin cho cơ thể, chúng ta cần vắc xin cho trái tim. Vắc xin đó là chăm sóc. Đây sẽ là một năm tốt lành nếu chúng ta chăm sóc tha nhân, như Đức Mẹ đã làm với chúng ta.”

Tìm thấy

Động từ thứ ba Đức Thánh Cha suy tư là tìm thấy. Tin Mừng cho chúng ta biết rằng những mục đồng đã tìm thấy Đức Maria và Thánh Giuse và hài nhi (c. 16) không “ở những dấu hiệu kỳ diệu và ngoạn mục, nhưng là trong một gia đình đơn giản.” Đức Thánh Cha nói: “Ở đó họ thực sự tìm thấy Chúa, Đấng cao cả trong sự bé nhỏ, sức mạnh trong sự dịu dàng” nhờ được một thiên thần kêu gọi. Và Đức Thánh Cha nhận định: “Chúng ta cũng sẽ không tìm thấy Chúa nếu chúng ta không được ân sủng kêu gọi. Chúng ta không bao giờ có thể tưởng tượng được một vị Chúa như vậy, Đấng sinh ra bởi một người phụ nữ và đã cách mạng hóa lịch sử bằng tình yêu dịu dàng, nhưng bằng ân sủng, chúng ta đã tìm thấy Người. Và chúng ta phát hiện ra rằng sự tha thứ của Người làm tái sinh, sự an ủi của Người thắp lên hy vọng, sự hiện diện của Người mang lại niềm vui không gì có thể ngăn cản được.”

Đức Thánh Cha nhắc nhở: “Chúng ta đã tìm thấy Người nhưng chúng ta không được để mất dấu của Người. Thật vậy, Chúa không bao giờ được tìm thấy một lần và mãi mãi: mỗi ngày Người phải được tìm thấy lại. Do đó, Tin Mừng mô tả các mục đồng luôn tìm kiếm, liên tục di chuyển: ‘Họ vội vã đi, họ tìm thấy, họ biết, họ trở về, tôn vinh và ngợi khen Thiên Chúa’ (cc. 16-17.20). Họ không thụ động, bởi vì để nhận được ân sủng, chúng ta phải chủ động.”

Dành thời gian cho Chúa và cho tha nhân

Còn chúng ta thì sao? Chúng ta được gọi tìm thấy điều gì vào đầu năm nay? Đức Thánh Cha nhắn nhủ: “Sẽ rất tốt nếu chúng ta tìm thời gian dành cho ai đó. Thời gian là kho báu mà tất cả chúng ta đều sở hữu, nhưng chúng ta lại sở hữu nó cách ghen tuông, vì chúng ta chỉ muốn sử dụng nó cho riêng mình.”  Ngài mời gọi: “Chúng ta hãy cầu xin ơn để tìm được thời gian dành cho Chúa và cho người lân cận – cho những người cô đơn hoặc đau khổ, cho những người cần ai đó lắng nghe và quan tâm đến họ. Nếu chúng ta có thể tìm thấy thời gian để cho đi, chúng ta sẽ ngạc nhiên và tràn đầy niềm vui, giống như các mục đồng.”

Đức Thánh Cha kết thúc bài giảng với lời cầu nguyện xin Đức Mẹ, Đấng đã mang Chúa vào thế giới thời gian giúp chúng ta quảng đại với thời gian của mình. Ngài nói: “Lạy Mẹ Thiên Chúa, chúng con dâng hiến cho Mẹ Năm Mới này. Lạy Mẹ, Mẹ biết cách gìn giữ những điều trong lòng, xin quan tâm đến chúng con. Xin chúc lành cho thời gian của chúng con và dạy chúng con tìm thời gian cho Chúa và cho người khác. Với niềm vui và sự tin tưởng, chúng con ca ngợi Mẹ: Thánh Mẫu của Thiên Chúa! Thánh Mẫu của Thiên Chúa! Thánh Mẫu của Thiên Chúa!

Hồng Thủy – Vatican News